Od założenia miasta, po 1945 r.
Po wojnie 30 letniej, która przyniosła Niemcom olbrzymie
zniszczenia i całkowity haos, w 1650 roku w Osnabrück
postanowiony został podział Pomorza, na część pruska i szwedzką.
Szwdzi otrzymali właściwe Pomorze Przednie ze Szczecinem,
wyspami Uznam i Wolin oraz przyległymi terenami. Prusy musiały
się zadowolic pozostałą częścią Pomorza. W ten sposób powstało
nowe zarzewie konfliktów.
W latach późniejszych, na
mocy Pokoju Sztokholmskiego, Szczecin, jak też wyspy Uznam i
Wolin, przyznane zostały Prusom. Pozostała część Pomorza, w tym
m.in. miasta Wolgast, Greifswald i Stralsund, jak też wyspa
Rugia, pozostały jak przedtem szwedzkie. Z gospodarczego,
politycznego i strategicznego względu Prusy były zmuszone
stworzyć w rejonie ujścia Odry drogę na Bałtyk. Po odpowiednich
badaniach i przygotowaniach zdecydowano się na ujście Świny. W
poblizu małej wioski Westswine ( Świna Zachodnia ) zaczęto w
1740 roku budowę portu. We wspomnianej wiosce zamieszkiwało
szęściu do ośmiu rolników oraz tz.w. półrolnicy trudniący się i
rolnictwem i rybołówstwem. Dla polepszenia swego bytu
dzierżawili też prom utrzymujacy przeprawe przez Świnę. Stał tam
też tam mały drewniany kościółek który należał do parafii w
Karsiborzu.
Powstająca wraz z budową i rozwojem nowego portu miejscowość
nazywana Świnemünde, posiadała już w 1765 roku 121 domostw, w
których zamieszkiwało ponad 150 rodzin. W tym też roku,
miejscowość otrzymała uprawnienia miasta królewskiego.
Jak zaś wyglądała wówczas
praca portu ? Płaskodenne barki, z kotwiczących na redzie lub
cumujących w porcie statków, odbierały towary przeznaczobne dla
Szczcecina i transportowały je tam, przez płycizny i kręte drogi
Starej Świny i Zalewu Szczecińskiego. W drodze powrotnej, brały
ponownie towary przeznaczone na oczekujące statki. Rozkwitała wq
mieście żegluga, transport towarów, handel, rzemiosło i
przemysł. Pożyteczne nawet okazały się też piaszczyste wydmy,
znajdujące się w samym mieście, lub w jego pobliżu. Piasek
używano bowiem jako balast dla żaglowców. Dzięki temu powstawały
place dla nowych budynków, ulic i placów.
W 1790 port był w dalszym
ciągu rozbudowywany. Liczba mieszkańców osiągnęła wówczas stan
około 2000 osób. Wojny napoleońskie z okupacja francuską,
blokadą kontynentalna itp. przyniosły młodemu miastu regres.
Oddanie do użytku falochronów, też w pewnym stopniu umniejszały
rolę świnoujskiego portu. Ale wtedy to, na przełomie wieków,
nadeszła wielka moda na kąpielisko świnoujskie. W lipcu 1824 r.
ogłoszono oficjalne otwarcie sezonu kapieliskowego w Świnoujściu
. Zrodziła się nowa gałąź gospodarki mająca wielki, pozytywny
wpływ, na dalszy rozwój miasta. W poczatkach, połowę
przyjezdnych stanowili goście z Berlina. Goście kąpieliskowi z
czasem mogli powitać w Świnoujściu także cesarza niemieckiego.
Jeśli w 1826 roku liczba gości stanowiła 626 osób, to w 1913 już
40.247. Pierwsza wojna światowa i inflacja powojenna,
spowodowały wielki regres, ale już w 1928 roku, Świnoujście
przyciągnęło znowu 43.040 gości kuracyjnych.
Z upływem lat rosła też
liczba mieszkańców miasta. W 1850 r. było 4.719 mieszkańców, w
1910 liczba ta już wzrosła trzykrotnie do 13.916, a w 1931
osiągnęła 19.798.
Inne dziedziny rozwoju miasta, daty i zdarzenia pokazuje
kalendarium:
1792 Budowa pierwszego
kościoła w Świnoujściu
1793Świnoujście otrzymało wyższe uprawenienia sądownicze
1794 -1805 powstała
możliwość budowy większych statków
1805 Poczatek budowy falochronów i pogłebiania toru wodnego do
Szczecina
1819 Świnoujście stało się miastem powiatowym
1822 Założenie Stowarzyszenia Kąpieliskowego
1825 Powstanie w Świnoujściu urządzeń dla kąpieli morskich
1826 Zorganizowanie pierwszego Dnia Powiatu
1827 Już ponad 1200 gości kąopieliskowych w Świnoujściu
1828 Egzekucja małażeńskiej pary morderców Mohr
1846 Już więcej jak 5000 gości kąpieliskowych w Świnoujściu
1847 Liczba statków przepływających przez port przekroczyła 3000
1848 – 1852 Budowa drogi bitej w kierunku na Golm. Do Wolgastu
prowadziła nadal tylko polna droga
1852 Powstał garnizon.
1855 Powołano do życia teatr miejski.
1854 - 57 Budowa latarni morskiej.
1857 Połączenie statkami parowymi z Prusami Wschodnimi,
Bornholmem i Kopenhagą
1859 Wyświęcenie synagogi.
1862 Głebokość nurtu między falochronami wyniosła 18,83 m.
1872 – 1874 Budowa drogi do Heringsdorfu.
1874 – 76 Budowa kolei Swinoujście – Ducherow. Powstanie
bezpośredniego połączenia do Berlina.
1874 – 80 Budowa Kanału Cesarskiego ( Piastowskiego). Statki
mogły docierać do Szczecina najkrótszą drogą i nie musiały
przepływać przez Starą Świnę.
1881 Kościół Chrystusa Króla otrzymał wieżę i obecny kształt
budynku.
1885 Wprowadzenie pierwszego oświetlenia elektrycznego.
1888 Początek dzielnicy kuracyjnej z pięknymi willami i
pensonatami.
1894 Budowa odcinka kolejowego Swinoujście – Heringsdorf,
wprowadzenie łączności telefonicznej.
1902 Włączenie Świny Zachodniej ( Westswine) do Świnoujścia.
1904 Świnoujście stało się najbardziej znanym kąpieliskiem
morskim Niemiec.
1905 – 06 Budowa Kościoła Marcina Lutra.
1910 Budowa Domu Zdrojowego i założenie Parku Zdrojowego.
1910 Wodociągi i kanalizacja w Świnoujściu .
1911 Budowa odcinka kolejowego, aż do przeprawy promowej w
Wolgaście.
1911 Brzegowa radiostacja w Świnoujściu rozpoczęła działalność
na rzecz żeglugi morskiej. Miała ona początkowo 30 metrowy
maszt, który w 1917 zastąpiony został przez 3 maszty o wysokości
70 m.,ustawionych na łąkach będących terenem portowym. Po
uruchomieniu stacji brzegowej Rügen – Radio, 15.10. 1931 r.
nabrzeżna rozgłośnia radiowa w Świnoujściu, przestała nadawać.
1912 Budowa koszar przy Färberstrasse ( dziś Wojska Polskiego ).
1920 Założenie „Służby Morskiej – Prusy Wschodnie”
orghanizującej połączenie żeglugowe między portem w Świnoujściu
a potrami w Sopocie, Piławie i Memel
1924 Uruchomienie rozgłośni radiowej.
1931 Świnoujście ma już 19.798 mieszkańców.
1940 Liczba gości osiągnęła 54.000, noclegów 295.000.
1945 r.,12.marzec . Zbombardowanie Świnoujścia przez ponad 600
amerykańskich samolotów. Liczba zabitych wyniosła około 23.000,
w większości cywilów.
1945 r. 6 październik Na mocy Układu Poczdamskiego Świnoujście
stało się polskie. Pozostali jeszcze w mieście, musieli je
opuścić ( ostatni w 1950 r. ). Idea tego rodzaju „Oczyszczenia”
została przypisana Churchillowi.
E.R.